Arquitectura Relixiosa

Igrexa orixinaria de mediados do s. XII, conserva daquela época: portada con arquivoltas de arco de medio punto sobre columnas acaroadas, a parte superior da entrada leva uns saíntes a modo de ménsulas que sosteñen o tímpano sen decoración. A cornixa amosa canzorros con motivos xeométricos, un deles coa figura dun rostro humano, todo ao redor do beirado do tellado, seteiras e no interior arco triunfal e outros elementos.

Destaca pola abundancia e pureza dos seus elementos románicos do século XII. A ábsida rectangular, presidida polo Agnus-Dei, conserva canzorros e ventá de unha arquivolta sobre columnas acaroadas de capiteis con follas, fustes lisos e bases decoradas con garras, cunha seteira no centro. Portada lateral dunha arquivolta, sobre columnas con capiteis piramidais, decorados con trazos que forman rombos e ángulos, tamén follas redondas. O tímpano está adornado con dúas filas de círculos de cinco radios.

Conserva da súa primitiva fábrica parte dos muros laterais. Neles pódense apreciar métopas decoradas con estrelas de oito puntas ou con flores de pétalos redondos e botón central, así como canzorros con forma de follas, personaxes sentados, aves e cabezas de animais.

Igrexa feita con pedras irregulares. Posúe unha ábsida semicircular precedida dun pequeno tramo recto do século XII. Dividida en tres partes por dúas columnas que chegan ata a cornixa, e que posúen capiteis e bases con escasa decoración. Na parte central pódese apreciar unha singular ventá seteira cegada, rodeada por un arco formado por cinco lóbulos, apoiado sobre pequenas columnas con capiteis de grandes follas, fustes e bases lisos. A cornixa está decorada con bolas e sostida por canzorros con forma de proa.

A data de construción da igrexa é 1179, segundo a inscrición que se pode ver na porta occidental  “ERA: MPC:XVII” que Bango Torviso le como “Era milésima, centésima séptima décima”. Dita porta occidental, posúe unha arquivolta lisa que descansa en duas columas coas bases enterradas, o mais intersante dela  é o tímpano dunha soa peza facendo lintel e con dous lóbulos na parte inferior, sobre os que está a  mencionada inscrición.

Conserva da súa fábrica románica a portada e no interior o arco triunfal sobre columnas con capiteis con grandes follas, nun deles apreciase unha curuxa de longa lingua e no outro un persoaxe que sostén un libro na man esquerda.

 

Como chegar:

Conta cunha ábsida rectangular románica de perpiaños de granito, cunha saeteira cegada no testeiro.

No interior conserva o arco triunfal de medio punto sobre dúas columnas con sendos capiteis lisos, aínda que parecen ter sido limpados por unha posible ornamentación obscena. 

Data de 1885. Ten plataforma dun só chanzo. Sobre ela érguese o pedestal cúbico con inscrición na que aparece o nome do autor, Francisco Otero, isto é moi curioso xa que os canteiros non empezan a firmar as súas obras ata o século XX. O varal é cilíndrico con incisións en apariencia desordenadas todo ao longo. O capitel está decorado con ramillos sobre os que hai cabezas de anxos con ás que sustentan unha peana circular da que sae a  cruz, cilíndrica, con imaxe de Cristo co cartel de INRI no anverso, e da Virxe no reverso.

Do 1737, segundo consta no Libro de Fábrica foi encargado no 1735 ao canteiro Alberto Pichel de Negreiros. Cruceiro sinxelo, plataforma de 2 chanzos. Pedestal cúbico, do que sae o varal, aínda que curiosamente non do centro, senón que está pegado ao pousadoiro. Capitel con molduras e cruz sin imaxes

Do 1789. Plataforma de 1 chanzo. Pousadoiro. Pedestal cúbico ten a imaxe dun anfibio ou reptil , representación do demo. No varal a imaxe dunha tartaruga, as imaxes de Adán e Eva, por enriba deles a árbore da resurrección. Capitel decorado con flores de lis e volutas no centro de cada lado unha cara. A cruz ten a imaxe de Cristo polo anverso e a Virxe polo reverso.

Cruceiro que nace sobre plataforma de dous chanzos. O pedestal é cúbico con inscricións nos catro lados nelas aparece a data de construción, 1889. O varal é octogonal, excepto nos extremos que é cadrado e ten baixorrelevos. O capitel con molduras da paso a cruz na que non hai figuración.

De 1901, foi esculpido por Manuel González Perdiz. Con plataforma dun chanzo sobre o que se apoia o pedestal cúbico en “garganta”. O varal moi curioso xa que empeza en forma cadrada, segue octogonal e no último tramo é cilíndrico e nel aparecen tres figuras sobre peanas. O capitel está decorado con follas, volutas e pequenas cabezas. A cruz e cilíndrica e nela aparecen, no anverso Cristo co catel de INRI e no reverso a Verónica.